İş birliklerinde yaşanan sorunların büyük kısmı dolandırıcılık değil, belirsizliktir. "Ben öyle anlamamıştım" cümlesini ortadan kaldıran şey, yazılı ve net bir anlaşmadır. Aşağıdakiler hem markayı hem içerik üreticisini korur.
1. Teslimat kapsamı
Kaç içerik, hangi formatta, hangi platformda. "1 Reels + 3 Story" gibi sayılabilir olmalı. "Birkaç paylaşım" bir kapsam değildir.
2. Teslim ve yayın tarihleri
İçeriğin ne zaman markaya gönderileceği ve ne zaman yayınlanacağı ayrı ayrı yazılmalı. Onay süreci bu ikisinin arasına sığmalı.
3. Revizyon hakkı
Kaç revizyon dahil, sonrası ne kadar. Sınırsız revizyon hakkı, içerik üreticisi için sınırsız iş demektir; markanın da bunu istemesi nadiren gerçek bir ihtiyaçtır. 1-2 revizyon standarttır.
4. Kullanım hakkı
En sık atlanan ve en pahalı madde. Marka içeriği kendi hesabında paylaşabilir mi? Ücretli reklamda kullanabilir mi? Ne kadar süre? Reklam kullanımı ayrı bir bedeldir ve genelde içerik ücretinin %30–100'ü kadardır.
5. Yayında kalma süresi
İçerik influencer'ın hesabında ne kadar kalacak? Genelde "kalıcı" ya da "en az 6 ay" yazılır. Bu yazılmazsa içerik bir hafta sonra silinebilir.
6. Münhasırlık
Belirli bir süre rakip markayla çalışmama şartı varsa, hangi markaların rakip sayıldığı ve sürenin ne olduğu açıkça yazılmalı. Münhasırlık ücreti yükseltir; bedelsiz istenmemeli.
7. Ödeme koşulları
Tutar, ödeme tarihi ve fatura durumu. Yaygın modeller: yayın sonrası 15-30 gün içinde tamamı, ya da %50 peşin %50 teslimde. Yeni çalışılan markalarda peşin kısım istemek makul bir korunmadır.
8. Reklam etiketi
Ticari iş birliklerinde etiket yasal zorunluluktur. Hangi ifadenin kullanılacağı ve platform etiketinin açılıp açılmayacağı sözleşmede yer almalı — sorumluluk her iki tarafı da bağlar.
9. Performans beklentisi (varsa)
Marka belirli bir izlenme garantisi bekliyorsa bu yazılmalı; ama dikkat: erişim algoritmaya bağlıdır ve hiçbir içerik üreticisi bunu garanti edemez. Gerçekçi olan, garanti değil çaba taahhüdüdür.
10. İptal ve fesih
Taraflardan biri vazgeçerse ne olacak? İçerik üretildikten sonra iptal edilirse ücretin ne kadarı ödenecek? Bu madde nadiren kullanılır ama kullanıldığında çok değerlidir.
Sözleşme şart mı?
Küçük iş birliklerinde resmi bir sözleşme zorunlu değildir — ama yazılı mutabakat her zaman gereklidir. Yukarıdaki maddeleri içeren bir mesaj, iki tarafın da onayladığı bir kayıt oluşturur. Marka Yüzüm'de iş birliği mesajları platform üzerinden yürüdüğü için bu kayıt kendiliğinden oluşur.
Kampanyanı planlarken brief şablonunu kullanırsan bu maddelerin çoğu zaten yerine oturur.
Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Yüksek bütçeli kampanyalarda bir hukuk danışmanıyla çalışmak en doğrusudur.